بیوتروریسم
بیوتروریسم
مقدمه بیوتروریسم و یا به عبارت دیگر کشتار و مرگ دسته جمعی با استفاده از تسلیحات بیولوژیک از مفاهیمی است که به دلیل ویژگی‌های خود از جمله تهدید همزمان امنیت ملی و سـلامت عمومی یک جامعه، در سال‌های اخیر مورد توجه مراکز علمی، نظامی و امنیتی بسیاری از کشورها قرار گرفته است.

اگـرچـه سـابقـه استفـاده از جـنـگ افـزارهـای بیـولـوژیـکی در قـالـب عـوامـل بیمـاری زا از قـرن‌هـای دور آغـاز شـده بـود، امـا در خـلال جنـگ هـای اول و دوم جهـانـی بـرنـامـه استـفـاده از ایـن گـونـه تسلیـحـات وسعـت زیـادی پیـدا کـرد و نـام سـلاح میـکروبـی بـه تـدریـج در ادبیـات نـظـامـی بـه جنـگ افــزار بیـولـوژیـک ارتقـاء پیـدا کـرد.
پیشـرفـت هـای عملـی، تـوسعـه فـن‌آوری، پیشـرفـت علـم میکـروبیـولـوژی، ژنتیـک، بیـوشیمـی و در کنـار آن خـوی صهیـونیستـی و تفکـرات استـکبـاری و استـعمـاری بـرخـی کشـورهـای جـهـان باعـث تسـهیـل تـولیـد تسلیـحـات بیـولـوژیـک بـرای تهـدیـد سـلامتـی انسـان‌هـا و امنیـت کـشـورهـا شـده اسـت.

‬‏*جنـگ افـزارهـای بیـولـوژیـک بـه دلیـل بـرخـورداری از ویـژگـی‌هـایـی همچـون :
*سهــولـت دستـرسـی و تـهیـه
*هـزینـه تـولیـد پـاییـن
*تشـخیـص نسبتـا مشـکل منشـاء حمـله
*عـدم امـکان حفـاظـت مـوثـر علـیه بسیـاری از عـوامـل زیـستـی بیمـاری‌زا
*از شـرایـط خـاصـی بـرخـوردار هسـتنـد و در کنـار چـالـش‌هـای بهـداشتـی و درمـانـی کـه ایجـاد مـی‌کننـد، بـاعـث ایجـاد هــراس، ارعــاب و هــرج و مــرج در یـک جـامعـه مـی‌شـونـد کـه بـاعـث کـاهـش ضـریـب امنیـتی جـامعـه مـی‌شـونـد.
*تـرکیـب ایـن ویـژگـی‌هـا، دفـاع در بـرابـر ایـن تسـلیحـات را بـه یکـی از دغـدغـه‌هـا و چـالـش‌هـای جـدی تئـوریسـین هـای نـظـامـی و امنـیتـی تبـدیـل کـرده اسـت.

*علیرغم تحریـم های بین الملـلی و موجودیت قـوانین بازدارنده بیـن الملـلی از جمله قرارداد ۱۹۷۲ میـلادی دربـاره منع استفاده از تسلیـحات بـیـولـوژیـک که تـوسط بیـش از ۱۴۰ کشـور جـهان امضاء شده، اسناد و شـواهدی وجـود دارد که نشـان می‌دهد برنـامه استفاده از عـوامل مـیـکـروبـی برای اهداف نظامی و بیو تـروریـسـمـی مورد توجه برخی از کشورها قرار دارد. شواهد و مـدارکی نیز وجود دارد که در سال‌های گذشته از عـوامل بـیـولـوژیک برای اهـداف نـظـامـی و بـیـوتروریـستـی استفاده شده است که به عنوان مثال می‌تـوان به وقـوع هـپـاتـیـت در چین و سیـاه زخـم در روسیـه در سال ۲۰۱۶ میـلادی اشاره کرد.
*اما در یک دستـه بندی کلی بـیـوتـروریـسـم یا استفاده از تسلیـحات بـیـولـوژیـکی اهـداف عمـده‌ای را در حـوزه نـظـامـی و غـیـرنـظـامـی دنبال می‌کند.
گمـان برخی آن اسـت که این دسته تسلیـحات تنهـا بر عـلیه نیـروهای نظـامی استفاده خواهـد شد، حـال آنـکه ایـجاد تلفـات سریـع در نیـروهای نـظـامی، کـاهش کـارایی حریـف، ایجاد معـلـولـیـت های جسـمی در نیـروهای نظـامی، اختـلال در اجـرای مـاموریت‌ یگـان‌های نظـامی و مشـغول کـردن آنها برای کـنترل اپـیـدمـی‌هـای تـعمدی ناشی از بیمـاری تنها بخشی از اهـداف نظـامی است. ‬‏در بـخـش اهـداف غـیرنـظامـی اســتـفــاده از تــسـلـیـحـات بـیـولـوژیـک، خــســارت‌هـا و تـلـفـات نـاشـی از آن به دلـیـل گـستـردگی و مـتـغـیرهـایـی مثل سـطـح فـرهـنـگ عـمـومی جـامـعـه مـی‌تـوانـد بـسـیار گـسـتـرده‌تـر از ابعاد نـظـامـی آن بـاشـد.
*اولـیـن هـدفی کـه در ایـن موضوع دنـبـال مـی‌شـود، بـالابـردن تلفات انـسـانـی اسـت چـراکـه بـیـمـاری‌ها مـی‌تـوانـنـد بـاعـث مـرگ و مـیـر وسیع انـسـان‌هـا و حـتـی حـیـوانـاتـی شوند که در مـقـابـل بـیـمـاری‌هـا مـصـون نیستند کـه در صـورت شـیـوع شـدیـد بیماری تـلـفـات وحـشـتـنـاکـی را در یـک جامعه بـر جـای خـواهـد گـذاشـت.
*ایـجـاد آلـودگـی‌هـای زیـسـت مـحـیـطـی و تـغـیـیر در اکوسیستم‌های طـبـیـعی دیـگر اهـداف اسـتفـاده غـیـرنـظـامـی از تـسـلـیـحـات بیـولوژیـک اسـت چـراکـه اسـتـفـاده عـمـدی از عـوامـل بـیـمـاری زا بـاعـث آلـودگـی مـحیـط زیـسـت و تـغـیـیر در جـمـعیـت گــونـه‌هـای زنـده اکـوسـیـستـم‌هـا مـی‌شـود.

بـعـنـوان مثـال مـی‌تـوان بـه بـاکـتـری آنـتـراکـس اشـاره کـرد کـه قادر بـه ایـجـاد انـواع سـیـاه زخـم پـوسـتی، اسـتـنـشـاقـی و گـوارشـی اسـت؛ این بـیـمـاری عـلاوه بـر اثـرگـذاری بـر روی انـسـان، بـر روی حـیـوانـات نـیـز اثـرگـذار اسـت بـه طـوریـکه در بـرخـی منـابـع آمـده اسـت کـه در ایـران و در سـال ۱۳۲۰ یـک میـلیـون راس گـوسـفنـد در اثـر ابـتلا بـه سـیاه زخـم تـلـف شـده اسـت. ‬‏نـاتـوان سـازی و معـلـول کـردن نـیـروهـای انسـانـی کـارآمـد از دیگـر اهـداف تسلـیحـات بیـولـوژیـک اسـت کـه مـی‌تـوانـد مـوجـب ضعیـف شـدن و حتـی معـلـولیـت ذهنـی یـا جـسمـی افــراد شـده و در نتـیجـه در کـارهـای فنـی، تخـصصـی و کیـفـی آنهـا اخـلال ایجـاد کنند.
*امـا مختـل کـردن نـظـام اجـتمـاعـی و اخـلال در نـظـام اقتـصـادی یـک کشـور را مـی‌تـوان از جملـه مهـمتـرین اهـداف یـک سـلاح بیـولـوژیـک در روزگـار کنـونـی بـرشمـرد. با بیمـار شـدن تعـداد زیـادی از نیـروهـای نـظـامـی و غیـرنـظـامـی هـر کشـور، مـردم، مسـئولیـن، فـرمـاندهـان نـظـامـی-انتـظـامـی و امنـیتـی و کـارشنـاسـان امـور بهـداشتـی بـرای کنـترل شیـوع بیمـاری بـایـد فعـالیـت‌هـای عـادی خـود را معـطـوف ایـن امـر کننـد.
*در نتـیجـه از سـایـر کـارهـای معـمول و بـرنـامـه ریـزی شـده خـود بـاز داشتـه مـی‌شـونـد کـه ایـن امـر منـجـر بـه اختـلال در سـایـر کـارهـای نـظـامـی، اجتـمـاعـی، اقتصــادی و سیــاسـی شـده و همـه تـلاش هـا و فعـالیـت هـا صـرف درمـان، سـرپـرستـی بیمـاران، قـرنطـینـه، جـداسـازی و سـایـر اقـدامـات کنتـرل بیمـاری هـا خـواهـد شـد.
*ایجـاد رعـب و وحشـت گستـرده و نـارضـایـی عمـومـی هـم از جملـه اهـداف مـورد نظـر کشـوره در استفـاده از تسلـیحـات بیـولـوژیـک اسـت چـراکـه ن. نـاامنـی نـاشـی از احتمـال ابتـلا بـه عـوامـل خـطـرنـاک بیـوتـروریستـی عمـومـاً دولـت هـا را بـا نـارضـایتـی عمـومـی روبـرو مـی کنـد.
*در آخـر تـجـزیه و تـحـلیـل‌هـای جـامـعه شـنـاخـتـی بـیانگـر ایـن مـوضـوع اسـت کـه بـیـوتـروریـسـم یـکی از تهـدیـدهای اصـلی جـامـعـه بـشـری در قـرن ۲۱ اسـت، از سـوی دیـگـر دلایـل بـسـیار زیـادی نـیز وجـود دارد کـه نـشـان می‌دهـد عوامل بـیـولوژیـک جـذابـیـت روزافـزونـی را برای تـروریـسـت‌هـا، گـروه‌هـای سـیـاسـی مـعـارض و افـراد وابـسـتـه بـه سـرویـس‌هـای اطـلاعـاتـی بـرای حذف فیزیکی، نـاتـوان سـازی اهـداف انـسـانـی و یا ایـجاد عـملـیات روانـی داشـتـه بـاشــد.
*بـه هـمـین دلـیل اسـت کـه ضرورت تـهـیه یـک بـرنـامـه مـلـی بـرای مقابـله با ایـن تـهـدیـدات و ایـجـاد زیرساخت‌های منـاسـب بـرای پـایـش تـهـدیـد و بـهره‌بـرداری از امـکانـات در صـورت وقـوع حـمـله بیـولوژیـکی بـیـشـتر از گـذشـته ضـرورت دارد.

عیسی نیسی

۱-کارشناس حوزه ارتباطات ، روابط عمومی و رسانه

۲-صاحب امتیاز و مدیر مسئول هفته نامه الفت ملت

۳-صاحب امتیاز و مدیر مسئول پایگاه خبری تحلیلی گزارش جنوب

۴- سردبیر پایگاه خبری تحلیلی تقریرنیوز

۵- سردبیر پایگاه خبری تخصصی آموزش گستران فردا

۶- سردبیر هفته نامه سراسری روزنه نگاه

  • نویسنده : عیسی نیسی
  • منبع خبر : https://amozeshgostranfarda.ir/?p=489